Bear market: betekenis en geschiedenis

Begrippenlijst

Wat is een bear market?

Een bear market is een periode waarin de meeste beleggers pessimistisch zijn en de aandelenkoersen dalen, meestal met 20 procent of meer vanaf de recentste piek. Het gaat daarbij vaak om de aandelenmarkt als geheel, maar een bear market kan ook voorkomen binnen een specifieke markt, index of sector. In de praktijk zie je dat koersen dalen over een langere periode en dat het sentiment duidelijk negatief is. Een andere benaming voor bear market is ‘berenmarkt’ of ‘bearmarkt’.

Nog geen BUX belegger? Maak je account aan

Waarom wordt het een berenmarkt genoemd?

De term ‘berenmarkt’ komt uit het Engels en verwijst naar de manier waarop een beer aanvalt: met zijn klauwen van boven naar beneden. Die neerwaartse beweging symboliseert een dalende markt waarin prijzen dalen en koersen onder druk staan.

Bearish: de betekenis

Bearish verwijst naar een negatieve verwachting over de markt. Ben je bearish, dan verwacht je dat koersen verder dalen. Dat sentiment kan er al zijn voordat er officieel sprake is van een bear market. Beleggers reageren vaak op nieuws, trends en het gedrag van anderen. Daardoor kan pessimisme zichzelf versterken en ontstaan er overreacties.

De geschiedenis van de bear market

Bear markets bestaan al zolang er beurzen zijn. Vanaf de Tweede Wereldoorlog tot vandaag heeft de S&P 500 dertien bear markets gekend. Bekende voorbeelden zijn de Grote Depressie tijdens de jaren 30 van de vorige eeuw, de dotcomcrisis van de jaren 90 en de financiële crisis van 2008. 

Ook 2022 stond in het teken van een bear market. Op 13 juni belandde de S&P 500 officieel in deze fase, nadat de index ruim 21% aan waarde had verloren. De Nasdaq deed het nog slechter met een daling van meer dan 30%.

Hoe komt een bear market tot stand?

Een bear market ontstaat zelden door één oorzaak. Meestal gaat het om een combinatie van factoren. Kijk maar:

1. Economische recessie

Een recessie betekent dat de economie tijdelijk een negatieve groei doormaakt. Je spreekt van een recessie als het bruto binnenlands product (bbp) twee opeenvolgende kwartalen krimpt. Als de groei vertraagt, dalen de winsten voor bedrijven en zijn aandelen minder aantrekkelijk geworden.

2. Inflatie

Door inflatie kun je voor hetzelfde geldbedrag minder kopen dan voorheen, oftewel de koopkracht van je geld neemt af en de munt wordt minder waard. De koopkracht daalt en centrale banken verhogen de rente om de inflatie te bestrijden. Dit remt de economie af.

3. Geopolitieke onzekerheid

Een oorlog, handelsconflict of wereldwijde crisis zorgt voor geopolitieke onzekerheid. Beleggers verkopen liever hun aandelen dan dat ze deze kopen. Veiligheid gaat op zulke momenten boven groei.

4. Barstende bubbels

Wanneer koersen jarenlang harder zijn gestegen dan de werkelijke waarde van bedrijven rechtvaardigt (overwaardering), dan zorgt dit voor een barstende bubbel. Een kleine correctie kan leiden tot een massale verkoopgolf.

Hoe lang duurt een bear market?

Een veelgestelde vraag is hoe lang een bear market duurt. Het korte antwoord: dat verschilt. Volgens historisch onderzoek door Newfound Research duren bear markets gemiddeld ongeveer 13 tot 18 maanden, oftewel rond de 1,5 jaar, met een verlies van 35%. 

Sommige berenmarkten duren slechts enkele maanden, andere kunnen jaren duren. De langste bear market in de Verenigde Staten duurde iets minder dan drie jaar. In Japan duurde de bear market echter meer dan twintig jaar rondom de eeuwwisseling. Niemand kan exact voorspellen wanneer een bear market begint of eindigt, en dat timen lukt zelfs ervaren beleggers zelden.

De kenmerken van een bear market

Je kunt een bear market herkennen aan een aantal duidelijke tekenen:

• Aanhoudende dalende aandelenkoersen: De aandelenkoersen dalen over een langere periode, vaak met minstens 20% vanaf de recentste piek.
• Overwegend negatief marktsentiment: Het vertrouwen onder beleggers neemt af, waardoor angst en pessimisme de overhand krijgen.
• Hogere volatiliteit: Koersen bewegen heftiger dan normaal, met sterke schommelingen van dag tot dag.
• Risicomijdend gedrag onder beleggers: Beleggers nemen minder risico, verkopen vaker hun posities en zoeken naar veiligheid.
• Economisch slecht nieuws: Negatieve berichten over economische groei, bedrijfswinsten en werkgelegenheid.

Hoe vaak komt een bear market voor?

Gemiddeld zie je eens in de drieënhalf tot vijf jaar een bear market op de beurs. Marktcorrecties komen vaker voor en duren historisch gezien gemiddeld drie tot vier maanden. De meeste correcties leiden echter niet tot een bear market. Toch horen beide bij beleggen en bij de natuurlijke bewegingen van de markt.

Bull market vs. bear market

Een bull market en een bear market zijn elkaars tegenovergestelde. De termen bull en bear beschrijven beide het sentiment op de markt. Je vindt het verschil in de onderstaande tabel.

Het verschil tussen een bull en bear market.

Wat betekent een bear market voor beleggers?

Voor beleggers betekent een bear market dat de waarde van je huidige beleggingen kan dalen. Een vervelende gedachte, maar het beste advies is om je hoofd als belegger koel te houden. Een vast plan en een goed gediversifieerd portfolio werken op de lange termijn vaak beter dan reageren op het nieuws van de dag of het timen van de markt. Beleggen is iets voor de lange termijn, waarbij je investeert in de doelen van je toekomstige ik over tien, vijftien of twintig jaar.

Een bear market biedt ook kansen. Aandelen van sterke bedrijven zijn doorgaans relatief goedkoop, waarbij de kans bestaat dat ze weer gaan groeien. Beleggers kopen aandelen als de koersen dalen om te kunnen profiteren als de koersen later weer stijgen. Je leest er meer over op onze pagina ‘Bear markets: dit kun je doen bij dalende aandelenkoersen’.

Ben je nog geen BUX-belegger?
Maak in enkele minuten je account aan en begin met het opbouwen van je vermogen.

Beleggen brengt risico’s met zich mee. Je kunt je inleg verliezen.

Alle opvattingen, meningen en analyses in dit artikel dienen niet geïnterpreteerd te worden als persoonlijk investeringsadvies. Individuele investeerders dienen hun eigen beslissingen te maken of onafhankelijk advies in te winnen. Dit artikel is opgesteld met het oog op het voorzien van informatie en dient te worden beschouwd als marketingcommunicatie.