Hyperinflatie: definitie, geschiedenis en feiten

Begrippenlijst

Wat is hyperinflatie?

Hyperinflatie is een extreme vorm van inflatie waarbij de prijzen van producten en diensten razendsnel stijgen, vaak met meer dan 50% per maand. Dit betekent dat je met hetzelfde geldbedrag veel minder kunt kopen dan voorheen, oftewel de koopkracht van je geld neemt razendsnel af en de munt wordt veel minder waard. 

Nog geen BUX belegger? Maak je account aan

Wat is het verschil tussen inflatie en hyperinflatie?

Het belangrijkste verschil tussen inflatie en hyperinflatie is de snelheid en de beheersbaarheid van de prijsstijgingen. Terwijl normale inflatie een natuurlijk onderdeel van de economie is, is hyperinflatie een crisissituatie.

• Inflatie: Een gezonde economie streeft vaak naar een inflatiepercentage van ongeveer 2% per jaar.
• Hyperinflatie: Economen spreken van hyperinflatie wanneer de prijzen met meer dan 50% per maand stijgen.

De geschiedenis van hyperinflatie

Hyperinflatie komt nooit zomaar uit de lucht vallen. Dit scenario is het resultaat van een combinatie van factoren die in het verleden al eerder hebben plaatsgevonden.

Hyperinflatie na de Eerste Wereldoorlog

Een bekend voorbeeld van hyperinflatie is de Duitse hyperinflatie na de Eerste Wereldoorlog. Na de oorlog moest de Duitse overheid enorme herstelbetalingen doen aan de geallieerden, waaronder Frankrijk. Dit was toen een enorm bedrag: 132 miljard goudmark. Om deze schulden te betalen, wat ze niet konden, gebruikte de overheid inflatiepolitiek. De overheidsuitgaven liepen door, de lonen van stakende arbeiders werden doorbetaald en er werden nieuwe bankbiljetten bijgedrukt. Dit zorgde voor een explosie van de hoeveelheid mark in omloop. Met als gevolg hyperinflatie, waarbij voedselprijzen de pan uitrezen. In november 1923 bereikte de waanzin een hoogtepunt: prijzen verdubbelden elke paar dagen en de markt werd nagenoeg waardeloos. Mensen raakten hierdoor hun pensioen en spaargeld kwijt.

Andere momenten van hyperinflatie

Niet alleen in de bovenstaande situatie was er sprake van hyperinflatie. Een veel recenter voorbeeld is Venezuela. Het land had in 2018 een inflatie van 65.000%. Tussen 2004 en 2009 kende Zimbabwe ook hyperinflatie, met soms een inflatiepercentage tot wel 98% per dag.

Wat gebeurt er bij hyperinflatie?

Bij hyperinflatie neemt de koopkracht snel en in korte tijd af. Wat je vandaag voor een bepaald bedrag koopt, kan morgen of slechts een paar uur later niet meer. Met andere woorden, de waarde van geld daalt sneller dan de tijd die je nodig hebt om het uit te geven.

Een voorbeeld van hyperinflatie

Laten we er een voorbeeld bij pakken om uit te leggen hoe hyperinflatie werkt. Stel, je koopt elke maand € 400 aan boodschappen. Bij een hyperinflatie van 50% moet je voor hetzelfde winkelkarretje de maand erop € 600 betalen, een verschil van € 200. De maand daarna betaal je zelfs € 900. Kijk je een jaar later, dan is de prijs voor datzelfde karretje gestegen naar € 51.898,54!

Wat is de oorzaak van hyperinflatie?

De voornaamste oorzaak van hyperinflatie is bijna altijd een extreem groot begrotingstekort dat door de overheid wordt gefinancierd door onbeperkt geld bij te drukken.

Wanneer een overheid veel meer uitgaven heeft dan inkomsten en niet meer kan lenen, start de geldpers. Dit zorgt voor een toename van extra geld in de economie dat niet in verhouding staat tot de economische groei. Er ontstaat een vicieuze cirkel: de overheid heeft steeds meer geld nodig omdat de prijzen stijgen, wat weer leidt tot nog meer drukken, wat de munt nog verder achteruit duwt.

Wat is het gevolg van hyperinflatie?

Het gevolg van hyperinflatie is dat producten en diensten onbetaalbaar worden voor de meeste mensen. Ook essentiële producten als medicijnen en voedsel. Immers, geld wordt minder waard. Het gevolg daarvan is weer dat er onrust en onleefbare situaties kunnen ontstaan.

Wanneer er sprake is van hyperinflatie, kunnen inwoners zoeken naar alternatieven voor de nationale munt. Denk aan het wisselen van valuta naar een andere valuta, investeren in goud of beleggen in buitenlandse aandelen.

Wat kan de oplossing voor hoge inflatie zijn?

Om uit hyperinflatie te komen, zijn er een aantal maatregelen die een land kan nemen. Dit zijn:

1. Zorgen voor een lager begrotingstekort: De regering kan zorgen voor hogere belastingen en de uitgaven verlagen.
   
   
2. De rente verhogen: Wanneer centrale banken de rente verhogen, wordt het duurder om geld te lenen. Dit remt de bestedingen van consumenten en investeringen van bedrijven, waardoor de vraag naar producten afneemt en de stijging van prijzen afvlakt.
   
   
3. Een nieuwe munt introduceren: De oude munt wordt ingeruild voor een nieuwe en gekoppeld aan de goudvoorraad of aan een sterke valuta.

Is er hyperinflatie in Nederland?

Hoewel je de laatste tijd een hogere energie- of boodschappenrekening hebt, is er in Nederland geen sprake van hyperinflatie. Daarvoor moet het percentage boven de 50% uitkomen.

Ben je nog geen BUX-belegger?
Maak in enkele minuten je account aan en begin met het opbouwen van je vermogen.

Beleggen brengt risico’s met zich mee. Je kunt je inleg verliezen.

Alle opvattingen, meningen en analyses in dit artikel dienen niet geïnterpreteerd te worden als persoonlijk investeringsadvies. Individuele investeerders dienen hun eigen beslissingen te maken of onafhankelijk advies in te winnen. Dit artikel is opgesteld met het oog op het voorzien van informatie en dient te worden beschouwd als marketingcommunicatie.